Vrienden van het dienstvak LO&Sport
 

CHIPS: DE VOOR- EN NADELEN

Chips. Op verjaardagen, feesten en partijen een ‘lekkernij’ die je veelvuldig op tafel ziet staan. Ook na afloop van sportwedstrijden zie je menig deelnemer het knapperige goedje naar binnen werken, of op de luie bank na het afwerken van een pittige training. Is het nu een vette snack waar jongeren zo gek op zijn of past het ook in het voedingsplan van de gemotiveerde sporter?

Aardappel

Chips zijn gefrituurde aardappelschijfjes met zout en vaak smaakmakers, zoals in paprikachips en cheese and onion. Aardappelen bevatten veel koolhydraten en in vergelijking met andere koolhydraatleveranciers als rijst, brood en pasta, bevatten ze veel vezels en vitamine C.

Wanneer je van aardappelen chips maakt, verdwijnt vocht en verhoog je de hoeveelheid vet door het frituren. Doordat chips nauwelijks vocht bevatten, neemt per 100 gram de hoeveelheid van bijvoorbeeld eiwit, koolhydraten en andere voedingsstoffen toe. Verrassend is dat ondanks het frituren, de vitamine C niet verdwijnt. Dat is dus allemaal zo slecht nog niet. Er zijn voor duursporters echter drie mogelijke minpunten van chips ten opzichte van gekookte aardappelen. Daze nadelen gelden ook voor een bakje friet.

Het vet in  chips

Commerciële chips worden in  plantaardige olie gefrituurd. Hierin zitten veel gezonde onverzadigde vetten. Al zijn er ook wetenschappers die wijzen op de mogelijk nadelige effecten van de grote hoeveelheid omega-6 vetzuren die van nature in de meeste gebruikte oliën zitten, zoals zonnebloem- en sojaolie. Het idee is namelijk dat de verhouding tussen omega-6 vetzuren en omega-3 vetzuren belangrijk is. Bij een verkeerde verhouding zou omega-6 ontstekingen kunnen bevorderen. Dat betekent dat je niet te veel omega-6 vetzuren binnen zou moeten krijgen. Volgens anderen zijn niet de omega-6 vetzuren een probleem, maar de lage inname van omega-3 vetzuren die in vis, walnoten, chiazaad en lijnzaad zitten. De bekendste chipszakkenvuller Lays zegt te bakken In Sunseed-oil. Dit is een mix van zonnebloem-, maïs- en koolzaadolie. Veel omega-6 vetzuren dus, ook al bevat koolzaadolie veel omega-3 vetzuren.

Het zout in chips

In chips zit veel zout. Een portie van 50 gram (2 kleine zakjes) bevat 0,7 gram  zout. Dat is meer dan een portie gezouten pinda's, al lijken die veel zouter te zijn. Dat verschil ontstaat doordat zout bij pinda's op de buitenkant plakt en bij chips er ook intrekt. De aanbeveling is om dagelijks niet meer dan 6 gram zout binnen te krijgen. In Nederland krijgt de gemiddelde man 9,9 gram zout binnen. Wanneer je in de zomer meer zweet en zouten verliest, is het niet noodzakelijk om daar extra zout voor te eten. Zeker wanneer een warme periode langer duurt, ga je door acclimatisering minder zout uitzweten. Je krijgt door het zoutverlies tijdens een lange of intensieve workout wel meer trek in een hartige snack. Nu zijn chips niet de enige leverancier van zout. Zeven boterhammen leveren 2,5 gram zout. Een warme maaltijd levert gemiddeld ook meer dan die 50 gram chips.

De eerdergenoemde fabrikant heeft de afgelopen jaren de hoeveelheid zout met meer dan 25 procent verlaagd. Vanaf 2010 is daarvoor de zoutkorrelstructuur aangepast. Zout proef je namelijk alleen op je tong. Daarna voegt zout niets meer toe aan de smaak . Door de structuur aan te passen kon Lays dan ook het zoutpercentage verlagen zonder noemenswaardig smaakverschil.

Bodemdrift

Met 270 kilocalorieën aan energie is 50 gram chips vergelijkbaar met een broodje hamburger (dat overigens 1,7 gram zout levert). Het grootste probleem bij chips is dan ook niet de hoeveelheid zout of calorieën maar vooral dat het lastig is om een grote zak niet leeg te eten. Chips leiden tot bodemdrift door een grote dooreetfactor die ontstaat door een combinatie van crunch en smaak. Wanneer je jezelf goed kunt inhouden, leveren chips voor relatief weinig geld veel lekkere energie die meteen je hartige trek bevredigt na een zweterige training of wedstrijd.

Nog een argument voor chips boven de populaire hamburger uit de foodtruck in de finishzone:  ze hebben een hele lage footprint. Aardappelen belasten het milieu nauwelijks. Verder staat bijvoorbeeld de fabriek van Lays In Noord-Holland en komen de chipsaardappelen van Nederlandse telers. De zak is echter niet recyclebaar door het laagje aluminium om de chips langer vers te houden.  Maar in vergelijking met die hamburger zou je chips heel duurzaam kunnen noemen. Een portie gekookte en lichtgezouten aardappelen scoort op alle fronten natuurlijk nog beter. Maar ja, welke foodtruck maakt dat sexy?


Publicatiedatum: 01 september 2021